………………w ubiegłym tygodniu byłam na Festiwalu Żydowskim w Krakowie! To naprawdę „magiczne miasto”…… . Czuję się tam znakomicie: ten klimat, te uliczki, czas płynie faktycznie   w  o  l  n  i  e  j  ,   spokojniej, leniwie. Trafiłam na wielkie UPAŁY, ale dałam radę! ( z pomocą mojej kochanej, krakowskiej rodziny) , z czego jestem bardzo dumna. Takie wyzwania, i to, że temu sprostamy, są nam potrzebne – podbudowują WIARĘ w SIEBIE. Ale wracając do Festiwalu; wspaniała impreza: muzyka, tańce, odczyty, filmy, konferencje, warsztaty, prezentacje, spotkania z pisarzami, publicystami…… itp . Ja, z całej przebogatej oferty wybrałam dla siebie to, co mnie pasjonuje – warsztaty z kuchni żydowskiej. Kuchnia jest częścią kultury każdego narodu. Smakując potraw i słuchając opowieści o jedzeniu, możemy się wiele nauczyć o świecie i historii ludzi, z którymi zasiadamy przy stole – i to dużo więcej, niż czytając tomy książek. W przypadku kuchni żydowskiej smaki i zapachy przenoszą nas do świata, który liczy sobie tysiące lat. Mało, że liczy sobie tysiące lat, to zachwyca bogactwem aromatów i przypraw! Kumin, kurkuma, cynamon, imbir, kurkuma, goździki, szafran, anyż…… zachwycający podniebienie, jakże smakowity melanż! Warsztaty prowadziła Malka Kafka – promotorka dobrego jedzenia;  zarówno pod względem smakowym, jak i etycznym. Wegetarianka, prowadzi w Warszawie Tel-Aviv Café i Marrakesh Café. Była gospodynią programu Koszer Macher w TV Kuchnia+, jest współautorką książki „Żydowskie przysmaki”.

Moją przygodę rozpoczęłam od poznania i przygotowania  przysmaków  Żydów bucharskich. Ich kuchnia opiera się głównie na naturalnych smakach dojrzałych warzyw i owoców. Suche i gorące lato powodowało, że były one wyjątkowo aromatyczne i słodkie. Najczęściej używane przyprawy to: pieprz, kumin, kurkuma, kminek, anyż, sezam, szafran i cynamon, a z ziół: kolendra, pietruszka i mięta. Żydzi bucharscy to jeden z najstarszych odłamów etnicznych żydowskiego świata, zamieszkujący okolice Buchary i Samarkandy – Uzbekistan, Tadżykistan, Turkmenia, Kazachstan, Kirgizja.  Byli oni odcięci od reszty żydowskiego świata i rozwijali swoją kulturę. Pomimo odcięcia, zachowali tradycje i nauki judaizmu dodając do nich specyfikę świata leżącego w samym sercu jedwabnego szlaku. „Smakowaliśmy” palow, potrawkę z cukinii, czosnkową pastę z bakłażana – PYCHA!

Następnego dnia królowała kuchnia niemieckich Żydów Yekke.  Nie należy ich  mylić z Żydami aszkenazyjskimi, pomimo, że Aszkenaz po hebrajsku znaczy Niemcy. Yekke przede wszystkim wyróżniali się punktualnością i schludnością, ale byli również nieco formalni, sztywni i pozbawieni poczucia humoru. O Yekke krąży mnóstwo żartów, ale jeśli ktoś powie Ci, że jesteś Yekke, możesz traktować to jako komplement.  Yekke jako pierwsi wyemigrowali do Palestyny w latach 30-tych i to oni zaprojektowali bauhausowski Tel Awiw. Co jedli Yekke? W sumie to co większość ludzi w Niemczech – kartofel, wurst und sauerkraut, tyle tylko, że w koszernym wydaniu. Mnie przede wszystkim zachwyciła tarta jabłkowa czyli „apfelkugel” – niebo w gębie!

Ostatni dzień warsztatów opanował  izraelski fast food. Ale w jego wydaniu to nie śmieciowe jedzenie tylko uliczne jedzenie, czyli Israel street food . Trudno powiedzieć, że coś takiego istnieje, bo Izrael jest multikulturowym tyglem. Pełen kontrastów – od nowoczesnego Tel Awiwu do tradycyjnej Jerozolimy, od pustyni Negew do soczystych wzgórz Golan, od pełnego życia Morza Śródziemnego, do Morza Martwego. Wbrew kreowanemu przez media obrazowi, Żydzi, Arabowie, chrześcijanie, Ormianie… żyją ze sobą w równowadze i jedzą posoki przy wspólnych stołach, a wszyscy jednakowo lubują się w niezbyt eleganckich fastfoodowych budkach z humusem, pitą , szakszuką i falaflami. I u nas tego dnia było tak jak na głównej ulicy Tel Awiwu: głośno, tłoczno – przybyło dwa razy więcej uczestników! – ogromne zamieszanie spowodowało, ze wspomagała nas profesjonalna kuchnia knajpki, gdzie odbywały się zajęcia. Koniec końców wszyscy razem przygotowaliśmy tyle potraw, że zakończyliśmy dzień  iście hedonistyczną ucztą 

Zdjęcie0016 Zdjęcie0013 Zdjęcie0012 Zdjęcie0010 Zdjęcie0004 Zdjęcie0001

warsztaty kuchni żydowskiej Kraków 2013r  warsztaty kuchni żydowskiej